Το πρήξιμο στην κοιλιά ή αλλιώς κοιλιακή διάταση, όπως ονομάζεται επιστημονικά, συμβαίνει όταν συσσωρεύονται στην κοιλιά αέρας ή νερό προκαλώντας τη διάτασή της. Η πιο σύνηθες αιτία είναι ο εγκλωβισμός των αερίων μεταξύ του στομάχου και του εντέρου, τα οποία ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλλει είτε με ερυγές (ρεψίματα) είτε με αέρια από τον πρωκτό. Τα άτομα που πάσχουν από αυτή την κατάσταση συχνά την περιγράφουν ως «αίσθημα φουσκώματος».
Αιτίες
- Αεροφαγία
Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε στην υπερβολική και επαναλαμβανόμενη κατάποση αέρα. Όλοι καταπίνουμε λίγο αέρα όταν μιλάμε, τρώμε ή γελάμε. Τα άτομα με αεροφαγία καταπίνουν τόσο πολύ αέρα, που προκαλεί δυσάρεστα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως κοιλιακή διάταση, φούσκωμα, ρέψιμο και μετεωρισμό. Καταστάσεις οι οποίες συντελούν στην μεγάλη κατάποση αέρα είναι η υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών ή ροφημάτων με ανθρακικό, το μάσημα της τσίχλας, όπως και το να πίνουμε με το καλαμάκι.
Επίσης, όταν καταναλώνουμε γρήγορα το φαγητό μας και αγχωμένα τότε συνήθως καταπίνουμε και μεγάλες ποσότητες αέρα. Ο αέρας αυτός εγκλωβίζεται στο έντερό μας και το σώμα μας δυσκολεύεται να τον αποβάλλει γρήγορα με αποτέλεσμα να πρήζεται η κοιλιά μας.
- Δυσκοιλιότητα
Αποτελεί μια συχνή αιτία για τη κοιλιακή διάταση καθώς λόγω της μειωμένης συχνότητας των κενώσεων ή/και κοπράνων το άτομο νιώθει ένα φούσκωμα.
- Έμμηνος ρύση
Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα λίγες ημέρες πριν την περίοδο ευθύνονται για την κατακράτηση υγρών, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε πρήξιμο διαφόρων περιοχών, όπως η κοιλιά. Επιπλέον, σε ορισμένες γυναίκες σε αυτή τη φάση συνήθως συνυπάρχει και δυσκοιλιότητα οπότε τα συμπτώματα είναι πιο έντονα.
- Δυσανεξία και δυσαπορρόφηση ουσιών
Υπάρχουν ορισμένες ουσίες στα τρόφιμα, όπως είναι οι γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες, οι οποίοι δεν μπορούν να διασπαστούν στο λεπτό μας έντερο καθώς δεν υπάρχουν τα κατάλληλα πεπτικά ένζυμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να οδηγηθούν στο παχύ έντερο όπου εκεί ζυμώνονται από διάφορους μικροοργανισμούς παράγοντας αέρια. Ανάλογα με το άπεπτο συστατικό, αυτό μπορεί να επηρεάσει την οσμή και τον όγκο του αερίου που δημιουργείται. Τέτοιες ουσίες υπάρχουν σε τροφές όπως τα όσπρια, το λάχανο, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, τα λαχανάκια Βρυξελλών, κ.α.
Επίσης, υπάρχουν άτομα που δεν μπορούν να ανεχθούν τα γαλακτοκομικά προϊόντα λόγω δυσανεξίας στη λακτόζη. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλό είναι να αποκλείονται από τη διατροφή τα τρόφιμα που προκαλούν ενοχλήσεις και να δοθούν εναλλακτικές επιλογές στο άτομο.
- Διάφορες παθήσεις
Υπάρχουν ορισμένες παθήσεις οι οποίες ευθύνονται για τη κοιλιακή διάταση όπως οι φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ( σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, νόσο του Crohn, ελκώδη κολίτιδα, κ.α.), η κοιλιοκάκη, ο ασκίτης καθώς και άλλων καταστάσεων (καταγράφονται συνολικά σχεδόν 50 αιτίες που προκαλούν φούσκωμα/πρήξιμο και μετεωρισμό).
- Φάρμακα
Η λήψη ορισμένων φαρμάκων όπως για παράδειγμα, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αντιβιοτικά ή κάποια συμπληρώματα σιδήρου μπορεί να συμβάλλουν στο “πρήξιμο” που νιώθουμε.
Τρόποι αντιμετώπισης:
Προκειμένου να αποφύγουμε το φούσκωμα/πρήξιμο μπορούμε να κάνουμε τα εξής:
- Να τρώμε αργά: μικρές μπουκιές με διαστήματα ανάμεσα τους.
- Πολύ καλό μάσημα της τροφής
- Να αφήνουμε το πιρούνι στο πιάτο μας όσο μασάμε το φαγητό μας
- Να τρώμε συνειδητά
- Να περιορίσουμε την κατανάλωση των ανθρακούχων ροφημάτων
- Να αποφεύγουμε το μάσημα τσίχλας γιατί κατεβαίνει αέρας στο στομάχι
- Να αποφεύγουμε να πίνουμε με το καλαμάκι
- Όσο μπορούμε να διαχειριζόμαστε το άγχος και το stress που μας προκαλεί η καθημερινότητα μας και να τρώμε με ηρεμία.
- Να αποφεύγουμε την υπερβολική κατανάλωση νερού κατά τη διάρκεια του γεύματος.
- Να αυξήσουμε τη φυσική μας δραστηριότητα καθώς σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μελέτης ένα ήπιο περπάτημα 10-15’ μετά το γεύμα μείωσε το αίσθημα πρηξίματος – φουσκώματος σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι η χρήση φαρμακευτικής αγωγής.
Υπάρχουν ορισμένες τροφές, οι οποίες φαίνεται ότι βοηθούν στην καταπολέμηση του φουσκώματος. Αυτές είναι:
- Λιναρόσπορος: Ο λιναρόσπορος είναι πλούσιος σε αδιάλυτες φυτικές ίνες, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν το πεπτικό μας σύστημα να λειτουργεί σωστά.
- Τσάι μέντας: Έχει αποδειχθεί πλέον από αρκετές έρευνες ότι το τσάι μέντας χαλαρώνει τους μύες στον εντερικό σωλήνα και μειώνει την δυσφορία που προκαλείται από αέρια, τα οποία ενδεχομένως έχουν παγιδευτεί στο παχύ έντερο και μας φουσκώνουν.
- Μαραθόσπορος: Σύμφωνα με έρευνες ο μαραθόσπορος μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση των πεπτικών ενζύμων και στην κινητικότητα του εντέρου, ειδικά σε άτομα με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (IBD).
Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι εάν το πρήξιμο δεν υποχωρήσει με κάποιες διατροφικές αλλαγές τότε καλό θα ήταν να απευθυνθείτε σε έναν γαστρεντερολόγο.
Βιβλιογραφία
- «Intestinal gas, belching, bloating and flatulence». MedicineNet. 27 Ιανουαρίου 2010.
- Nóbrega, Viviane Gomes; Silva, Isaac Neri de Novais; Brito, Beatriz Silva; Silva, Juliana; Silva, Maria Carolina Martins da; Santana, Genoile Oliveira (September 2018). «The Onset of Clinical Manifestations in Inflammatory Bowel Disease Patients». Arquivos de Gastroenterologia 55 (3): 290–295. doi:10.1590/S0004-2803.201800000-73. PMID 30540094.
- Goldfinger, Stephen E, MD. “Gas and bloating overview” 2010-01-27.
- «Gas in the Digestive Tract – National Digestive Diseases Information Clearinghouse». Digestive.niddk.nih.gov. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2014.
- The effect of a fennel seed extract on the STAT signaling and intestinal barrier function – PubMed
- The effect of a short-term physical activity after meals on gastrointestinal symptoms in individuals with functional abdominal bloating: a randomized clinical trial – PMC